Service | บริการ

การสื่อสารด้วยการแลกเปลี่ยนภาพ PECS

เป็นการสอนการสื่อสารกับเด็กออทิสติกโดยใช้ภาพ พัฒนาขึ้นโดย ดร .แอนดรู บอนดี้ และลอรี่ ฟรอส (Andrew S. Bondy & Lori Frost) แห่งรัฐเดลลาแวร์ ในปี 1985 ประเทศสหรัฐอเมริกา โดยแบ่งการสอนออกเป็น 6 ระยะ (phase) ในการสื่อสารจะเริ่มจากการแลกเปลี่ยนภาพระหว่างคู่สนทนา 2 คน โดยไม่มีการพูดคุย ถัดจากนั้นครูจะเริ่มพูดคุยกับเด็กทีละน้อย ในตอนแรกเด็กอาจจะยังไม่โต้ตอบแต่ต่อมาเด็กจะเริ่มโต้ตอบโดยใช้ภาพ โดยใช้ภาษาท่าทางและใช้ภาษาพูดในที่สุด วิธีสอนแบบนี้เป็นการแลกเปลี่ยนรูปภาพซึ่งกันและกันระหว่างครูผู้สอนและเด็กออทิสติก วิธีสอนนี้มีจุดเด่นที่สำคัญคือ

  1. สอนให้เด็กสามารถแสดงปฏิกิริยาโต้ตอบทันทีทันใด
  2. สอนให้เด็กเป็นผู้เริ่มต้นการสนทนา(หรือการสื่อสาร)
  3. ให้สิ่งของเป็นรางวัลตามด้วยคำชม
  4. เด็กไม่จำเป็นต้องมีทักษะเบื้องต้นในการสื่อสาร
  5. สอนการสื่อสารในขณะที่เด็กอยู่ท่ามกลางคน 2-3 คน ซึ่งเด็กจะต้องใช้ทักษะทางสังคม เพื่อให้เกิดการสื่อสาร
  6. มักเห็นผลในระยะเวลาสั้น
  7. เป็นวิธีง่ายๆทำให้เด็กเข้าใจง่าย

จากการทดลองนำวิธีการนี้ไปใช้ในการสอนเด็ก รากฏว่าเด็กส่วนใหญ่ให้การตอบสนองเป็นอย่างดีได้ผลดีเฉพาะอย่างยิ่งสำหรับเด็กที่มีอายุต่ำกว่า 7 ขวบ ใช้กับเด็กที่อายุมากกว่า 7 ขวบก็ได้ แต่อาจจำเป็นต้องปรับปรุงวิธีการบางอย่าง หากเด็กสามารถสื่อสารได้ดีโดยวิธี PECS แล้ว เด็กจะเริ่มพูดได้เอง PECS จะแบ่งขั้นตอนการสอนออกเป็น 6 ระยะ คือ

  • ระยะที่ 1 (Phase I) การแลกเปลี่ยนสิ่งของ (How to communication) ในระยะนี้เด็กจะเรียนรู้การแลกเปลี่ยนภาพเพียงภาพเดียวกับสิ่งของหรือกิจกรรมที่ตนเองต้องการจริงๆ
  • ระยะที่ 2 (Phase II) การขยายระยะทางและระยะเวลา (Distance and Persistence) ในระยะนี้ยังคงใช้ภาพเพียงภาพเดียว โดยเด็กจะเรียนรู้การนำทักษะใหม่ที่ตนเองมีไปใช้ในสถานที่และผู้คนที่แตกต่างไป ทั้งยังจะถูกสอนให้รู้จักเริ่มการสื่อสารอีกด้วย
  • ระยะที่ 3 (Phase III) การจำแนกภาพ (Picture Discrimination) เด็กจะเรียนรู้การเลือกภาพสิ่งของที่ตนเองต้องการจากภาพ 2 ภาพหรือมากกว่าซึ่งจะถูกติดไว้บนสมุดสื่อสาร (communication book) โดยมีเวลโกเอาไว้ติดภาพและเด็กสามารถดึงภาพออกได้ง่าย
  • ระยะที่ 4 (Phase IV) การสร้างประโยค (Sentence Structure) เด็กจะเรียนรู้การสร้างประโยคสื่อสารง่ายๆ ซึ่งจะเริ่มต้นประโยคด้วยการใช้ภาพ “หนูอยากได้” แล้วตามด้วยภาพของสิ่งของที่เด็กต้องการจากนั้นเด็กต้องเรียนรู้การขยายประโยคโดยการเพิ่มคำขยายนาม กริยา และคำบุพบทเข้าไปในประโยค
  • ระยะที่ 5 (Phase V) การตอบคำถาม (Answering Questions) เด็กเรียนการใช้ PECS ในการตอบคำถาม “หนูอยากได้อะไร”
  • ระยะที่ 6 (Phase VI) การแสดงความเห็น (Commenting) ในระยะนี้เด็กจะถูกสอนให้รู้จักแสดงความเห็นต่อคำถามต่างๆ ที่ถูกถาม เช่น “หนูเห็นอะไร” “หนูได้ยินเสียงอะไร” และ “นี่คืออะไร” เด็กจะเรียนรู้การสร้างประโยคที่เริ่มต้นด้วย “หนูเห็น” “หนูได้ยินเสียง” “หนูรู้สึก” “มันคือ” เป็นต้น